Bed, bad en brood

De PvdA vindt dat we illegalen niet mogen laten creperen, ook niet als ze uitgeprocedeerd zijn en dus geen kans op een permanent verblijf in Nederland maken. Coalitiegenoot VVD ziet liever iedereen verdwijnen die hier niets te zoeken heeft. Als de overheid primaire voorzieningen gaat verstrekken, zeggen de liberalen, blijft het beleid een aanzuigende werking hebben voor bootvluchtelingen en andere asielzoekers.

Ik heb al dagen het idee dat ik naar de transformatie van twee politieke partijen kijk die met hun eigen identiteit worstelen. Toen het kabinet van VVD en CDA, gedoogd door de PVV, in 2012 in het Catshuis uit elkaar knalde, beloofde premier Mark Rutte in een woede-uitbarsting dat hij Geert Wilders en zijn partij zou ‘decimeren’, de angst was kennelijk erg groot om nooit meer als minister-president terug te keren. De VVD is in de periode daarna langzamerhand een dochterbedrijf van de PVV geworden, met als grote verschil dat de liberalen altijd iets minder van de retoriek waren en daadwerkelijk aan de knoppen zitten.

Dat laatste geldt natuurlijk ook voor de PvdA, de partij die al drie verkiezingen op rij heeft verloren en in Diederik Samsom een politieke leider heeft aan wie niet alleen de buitenwereld twijfelt, maar ook veel van zijn eigen partijgenoten. De sociaaldemocraten, op papier humaan en beschaafd, stonden in 2000 mede aan de basis van de strenge Vreemdelingenwet en bewegen zich sindsdien steeds prominenter aan de rechterzijde van het politieke domein.

De strafbaarstelling van illegaliteit was een absoluut dieptepunt voor de partij, die beslissing zorgde intern voor veel rumoer en een aantal prominenten liep weg, omdat ze niets meer herkenden van waar de PvdA oorspronkelijk voor zou moeten staan. De kiezer bleek eveneens weinig gecharmeerd, daarom is de partij zich nu aan het herijken, wordt er een nieuwe stem vertolkt, die inderdaad beter strookt met de idealen van burgers die beweren dat ze het beste met minderheden voorhebben.

In dit geval zijn het de illegalen, veelal mensen uit Syrië en Afrika, die naar eigen zeggen niet naar hun land kunnen terugkeren en daarom coûte que coûte in Nederland willen blijven. Bij een terugkeer zullen ze het slachtoffer worden van misdadige regimes of terroristische organisaties die alle tegenstanders meedogenloos vermoorden. De levensgevaarlijke trip naar Europa hebben ze ervoor over: een ontsnapping kunnen ze krijgen, de dood wacht al.Maar de ellende houdt niet op als ze eenmaal het vasteland van Europa hebben bereikt.

Deze mensen zijn speelbal geworden in een politiek verstandshuwelijk waarvan iedereen wist dat het op voorhand zou mislukken. De VVD en de PvdA hebben lak aan het lot van getraumatiseerde vluchtelingen en asielzoekers, het zal ze echt geen reet interesseren, voor hen telt alleen positionering in de media en het winnen van zieltjes. Als de VVD nu akkoord gaat met bed, bad en brood voor mensen die het nodig hebben, zal de partij bij eventuele nieuwe verkiezingen de steun van de rechtse xenofobe kiezer verliezen, die rennen dan allemaal naar de PVV.

De liberalen zijn echt niet zo dom om te denken dat illegalen ons land gaan vermijden omdat we een nóg strenger asielbeleid uitstippelen. Al zet je metershoge hekken om het land, dan nog zullen mensen naar binnen willen. De PvdA heeft het over een andere boeg gegooid doordat de linkse kiezer de partij van Diederik Samsom overslaat als hij op een club met een sociaal hart wil stemmen. Daarom worden nu alle zeilen bijgezet, er komt weer een helder links antwoord voor mensen die de verrechtsing van de maatschappij een halt willen toeroepen.

Voor de neutrale parlementaire toeschouwer zijn het spannende tijden, maar voor de illegalen die zich wanhopig door ons land bewegen, is deze hele politieke patstelling dramatisch. Die mensen zijn overgeleverd aan de politieke schizofrenie van het land waar ze toevallig terechtkwamen. En ondertussen stappen nog steeds dagelijks duizenden lotgenoten op een boot. Of ze bed, bad en brood krijgen, is voor later zorg.

(deze column verscheen eerder in Nieuwe Revu)