Kijkcijferfetisjisme

De Nederlandse Publieke Omroep (NPO) is zich paniekerig aan het heruitvinden, voornamelijk door maatschappelijke druk van populisten, die eigenlijk alles wat in Hilversum gebeurt onder de categorie geldverkwisting scharen.

In dat kader werd deze week Opium TV geslachtofferd, het kunst- en cultuurprogramma van AVROTROS waarvan de presentatie aan Cornald Maas was toevertrouwd. Eerder moest Kunststof van de NTR ook al het veld ruimen, met het gevolg dat het aanbod van kunst en cultuur op de televisie verder verschraalt.

Gijs van Beuzekom is netmanager van NPO2. Hij zegt dat het schrappen van Opium TV in een uitgedachte strategie past, die van het herprofileren van de verschillende netten. In de Volkskrant zegt hij hierover: NPO 1 is meer het gesprek van de dag, NPO 2 gaat meer over de verbeelding. Daarna belooft hij dat in de toekomst een kunstprogramma zal terugkeren, maar dan wel eentje dat buiten de studio wordt gemaakt.

In werkelijkheid moet Opium TV verdwijnen doordat de bonzen in Hilversum stuk voor stuk aan kijkcijferfetisjisme lijden.

Er is helemaal geen strategie voor verheffing van de Nederlandse burger. Als die er wel was, zaten de mensen met macht nu bij elkaar om ervoor te zorgen dat kunst en cultuur veel beter op de publieke omroep zijn vertegenwoordigd.

Het draait allemaal om rendement.

De 250.000 kijkers die een kunstprogramma als Opium TV wekelijks trekt, zijn niet afdoende voor netmanagers die hun uitgaven moeten verantwoorden en daarbij steeds vaker worden gestuurd door rellerige politici van wie we in alle redelijkheid kunnen zeggen dat ze geen flauw benul van de materie hebben.

Staatssecretaris Sander Dekker viel bijvoorbeeld een paar maanden geleden lelijk door de mand tijdens een media-uitzending van De Wereld Draait Door.

De olijke corpsbal vertelde met misplaatste arrogantie dat hij zelden televisie kijkt, een hoogst merkwaardige bekentenis voor iemand die de grote reorganisatie van de publieke omroep in goede banen moet leiden. Natuurlijk, er is ook veel overbodige onzin op de staatsomroepen, zoals dat oeverloze gezanik van de Volendamse volkszangers en de lolbroekerij van Frans Bauer.

Dit soort programma’s zal helemaal niet misstaan op de commerciële televisie, waar in feite al heel veel shows bestaan die exact hetzelfde doen.

Maar we hoeven van SBS en RTL niet te verwachten dat zij ook een kunstprogramma gaan maken, in de wetenschap dat ze minder kijkers zullen trekken, wat weer leidt tot dalende reclame-inkomsten.

Zij willen logischerwijs scoren, en dat doe je tegenwoordig door een aanmoediging van Rick Brandsteder, die mensen op straat aanspreekt en vraagt of ze in ruil voor een geldprijs in elkaars bek willen schijten. Juist door deze verloedering zou de NPO moeten volharden in kwaliteitstelevisie, ook al kijken er minder mensen naar specialistische programma’s en blijven de grote inkomsten uit.

Een investering hoeft zich niet direct materieel uit te betalen, uiteindelijk gaat het om wat we onze kinderen leren. Straks groeit een generatie op die het normaal vindt dat er voor vijftig euro in elkaars bek wordt gescheten. Het is verschrikkelijk en doodeng.

Kunst en cultuur zijn op dit moment overgeleverd aan de welwillendheid van DWDD. Dat is het enige programma dat zich op primetime bijvoorbeeld opera kan permitteren, maar o wee als ook hun kijkcijfers tegenvallen. Dan is kunst op tv verleden tijd.