Kloof

De metaforische grachtengordel, voor zover die bestaat, legde gisteren per ongeluk heel goed bloot hoe ver Nederlandse burgers van elkaar af kunnen staan.

Tweehonderd zelfbenoemde ‘influencers’, een modewoord voor iemand met meer dan duizend Facebookvrienden, bundelden de krachten en gingen als een guerrillabeweging tekeer tegen iedereen met een afwijkende mening. Op social media poseerden Bekende Nederlanders uit Amsterdam in een T-shirt met daarop de tekst: ZWARTE PIET IS RACISME.

Deze campagne, groots opgezet en weinig subtiel van karakter, moet ervoor zorgen dat er iets van bewustzijn ontstaat bij de mensen die het traditionele uiterlijk van de knecht – zwart, dikke lippen, kroeshaar, gouden oorbellen – hartstochtelijk verdedigen.

Wellicht oogst de actie applaus onder gelijkgestemden, maar bij mij werkte ze vooral op de lachspieren. Dat had in de eerste plaats te maken met de enorme pretentie van een meerderheid van de deelnemers. Het was me namelijk op geen enkele manier duidelijk waarom sommigen van zichzelf dachten dat ze Bekende Nederlanders waren. Dat moeten ze elkaar in de kroeg hebben aangepraat.

Een aantal brult zonder gêne vanuit de periferie van de hoofdstedelijke kunstwereld dat iedereen zich moet aanpassen. Deze aanmatigende houding zorgt ervoor dat de vervreemding almaar toeneemt – precies het tegenovergestelde van wat de initiatienemers beogen.

De glamourachtige foto’s zijn wellicht leuk en herkenbaar voor de verspreiders, maar anderen kunnen zich er totaal niet mee vereenzelvigen. Het is preken voor eigen parochie.

De marginale schrijvertjes, eeuwige b-acteurs en notoire ruziezoekers gaan niemand op nieuwe gedachten brengen door met minachting het latente racisme van anderen aan te kaarten. Ze zijn losgezongen van de realiteit.

Het enige wat zij bewerkstelligen, is dat afkeer van de progressieve mediafiguren zienderogen toeneemt.

Ik merk het aan mezelf: hoewel ik zie dat ze in essentie voor iets goeds strijden, wil ik er op geen enkele wijze mee te maken hebben.

Wie op een beetje empathie van de ander rekent, doet er goed aan zich ook in hem te verplaatsen. Dat is duidelijk niet gebeurd door de mensen achter deze nieuwe actie.

De afstand tussen verschillende bevolkingsgroepen werd de afgelopen jaren groter. Door deze onlinecampagne zal daar geen verandering in komen. Misschien is het tegendeel zelfs waar.

(deze column verscheen eerder in het Algemeen Dagblad)